Smog w Wałbrzychu da się przewidzieć. Jak?

Miasto w niecce

Wałbrzych leży w Sudetach, w kotlinie otoczonej wzgórzami Gór Wałbrzyskich. Dla krajobrazu to zaleta, dla powietrza bywa kłopotem. Gdy przestaje wiać, dym z kominów nie ma dokąd uciec.

Do tego dochodzi historia. Przez dziesięciolecia miasto żyło z węgla i choć wymiana źródeł ciepła postępuje, w starszej zabudowie wciąż nie brakuje pieców na paliwo stałe.

Pokrywka nad kotliną

Najgorsze dni zwykle wyglądają podobnie: bezchmurna, mroźna noc i niemal zupełna cisza. Ziemia szybko oddaje ciepło, chłodne powietrze spływa ze zboczy na dno doliny, a wyżej zostaje cieplejsza warstwa. Działa jak pokrywka na garnku. Meteorolodzy nazywają to inwersją temperatury.

Pod taką pokrywką dym krąży nisko nad ulicami. Stężenie pyłu rośnie wieczorem, kiedy ludzie wracają do domów i dokładają do pieca. Spada dopiero w ciągu dnia, gdy słońce ogrzeje dolinę albo zerwie się wiatr.

Co w prognozie zapowiada zły wieczór

Warto spojrzeć na kilka rzeczy jednocześnie:

• wiatr, który w nocy prawie ustaje,
• bezchmurne niebo i temperatura spadająca w okolice zera,
• wysokie, stabilne ciśnienie,
• kilka dni bez opadów.

Gdy wszystko to zbiegnie się w czasie, wieczór z zadymionym powietrzem jest niemal pewny. Odwrotnie działa front atmosferyczny. Porywisty wiatr i deszcz potrafią w kilka godzin przewietrzyć całą kotlinę, dlatego po wietrznym, mokrym dniu powietrze w Wałbrzychu bywa zaskakująco czyste nawet zimą.

Kiedy wietrzyć, a kiedy zostać w domu

Najprostsza zasada brzmi tak: wietrz mieszkanie wtedy, gdy na dworze jest czyściej niż w środku. W sezonie grzewczym zwykle wypada to w okolicach południa albo dzień po przejściu frontu. W bezwietrzne, mroźne wieczory lepiej zamknąć okna i nie suszyć prania na balkonie.

Oba tematy łatwo sprawdzić w jednym miejscu. Na RadarMeteo.pl wystarczy wpisać Wałbrzych, żeby zobaczyć prognozę wiatru i opadów na kolejne dni oraz stężenia PM2.5 i PM10 godzina po godzinie. Od razu widać, o której powietrze zaczyna się psuć. Dla porównania zalecenia WHO mówią o 15 µg/m³ dla PM2.5 i 45 µg/m³ dla PM10 w ciągu doby.

Biegacze mogą w tym czasie przenieść trening na godziny południowe, a rodzice z małymi dziećmi zaplanować dłuższy spacer na dzień po wietrznej pogodzie, a nie po mroźnej, cichej nocy.

Oficjalne pomiary

Dane z państwowych stacji pomiarowych publikuje Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Na mapie można wybrać stację najbliższą domu i obejrzeć wyniki z ostatnich 24 godzin. Tam też pojawiają się informacje o przekroczeniu poziomów alarmowych.

Pieca nie wymieni się w tydzień. Ale dwie minuty z prognozą wystarczą, żeby wiedzieć, w który wieczór zamknąć okno, a w który spokojnie wybrać się na Chełmiec.

– Artykuł sponsorowany