Mózg, o którym tak mało myślimy

22 lipca obchodzimy Światowy Dzień Mózgu. Może właśnie ta data skłoni nas trochę do myślenia o naszym najważniejszym organie. Czym jest, jaką pełni rolę i czym go odżywiać? To chyba najrzadziej występujące w nas rozterki, a może powinno być odwrotnie?

Czym jest mózg?
Według źródeł mózg to 1,5 kg galaretki produkującej prąd elektryczny ukryty pod trzema płaszczami ochronnych błon. Składa się głównie z wody w ilości 1.5 litra, a także białka (około 130 g) oraz tłuszczu (około 95 g) i soli mineralnych. Jednak to nie wszystko. Mózg zbudowany jest z komórek nerwowych zwanych neuronami, których ilość waha się pomiędzy 90 a 200 miliardami. Wydaje się, że jest to liczba ogromna, jednak nieporównywalnie mniejsza niż ilość połączeń pomiędzy nimi. Każdy neuron styka się bowiem z 10-50 tysiącami innych neuronów, tworząc w ten sposób niewyobrażalne ilości sieci połączeń, które powstają przede wszystkim wskutek uczenia się.

Okazuje się również, że mózg jest bardzo plastycznym organem i pozostaje w ciągłym ruchu bez przerwy. W każdej chwili naszego życia, docierają do nas różnego typu bodźce: obrazy, dźwięki, ruchy, dotyk. Zadaniem mózgu jest radzenie sobie z ich „obróbką”. Umysł musi więc postrzegać i selekcjonować ważne dla nas informacje, a ignorować niepotrzebne, zachować wybrane dane w pamięci i usuwać, gdy przestają być potrzebne, móc je przywołać w określonym momencie, modyfikować, powiązywać z innymi wiadomościami, zaprogramować działania. Mnożyć przykładów można niemal w nieskończoność. Warto przy okazji wspomnieć jeden z popularnie powtarzanych mitów nauki, że „tylko część mózgu pracuje nieustannie”, w którym nie ma ani ziarna prawdy. Przecież mózg, jak już zostało wspomniane, odpowiada nie tylko za wymyślanie przełomowych, genialnych idei, ale również reguluje podstawowe procesy biologiczne, takie jak oddychanie, sen czy głód. Warto więc pamiętać, że używamy go w stu procentach, przez całą dobę, niemal cały czas na pełnych obrotach.

Kiedy zaczyna się rozwój?
Rozwój mózgu człowieka odbywa się w okresie prenatalnym, ale również po urodzeniu. A co z inteligencją? Wśród ekspertów przeważają opinie, że masa czy objętość mózgu nie ma nic wspólnego z ilorazem inteligencji. Istnieje jeszcze jedna kwestia, czyli praca nad naszą sprawnością umysłową. Jak ją poprawić? Kluczem do sukcesu jest nauka. W tym przypadku zdobywanie oraz zapamiętywanie nowych informacji powoduje, że mózg pracuje lepiej. Zagadki logiczne czy czytanie książek również korzystnie wpływają na rozwój.

Mózg można ćwiczyć
Jeszcze do niedawna uważano, że nowe neurony wytwarzane są w okresie dzieciństwa. Ostatnie badania wykazały jednak, że tworzymy je przez całe swoje życie. To nie wszystko – wykonując odpowiednie ćwiczenia pamięciowe możemy ćwiczyć swój mózg i doprowadzać do tworzenia się kolejnych neuronów. Powiedzenie „praktyka czyni mistrza” jest zatem w pełni uzasadnione.

Dieta dla mózgu

Jeżeli mowa o odpowiednim odżywianiu mózgu to na samym początku należy pamiętać, że zaraz po przebudzeniu (nie później niż 30 minut) należy spożyć śniadanie. Dzięki temu unikniemy podwyższenia stężenia kortyzolu oraz zapewnimy odpowiednią ilość glukozy we krwi. Oprócz tego warto również zadbać o obecność pewnych substancji w naszej diecie, które to zapewnią odpowiednią pracę naszego mózgu. Wśród nich wymienić trzeba m.in.: lecytynę (poprawia pamięć oraz koncentrację). Zawierają ją żółtka jaj, orzechy, wątróbka, sól, czy awokado; flawonole (zapewniają ochronę struktur molekularnych odpowiedzialnych za pamięć). Można je znaleźć w: truskawkach, czarnej porzeczce, czy rokitniku. Antocyjany, mające z kolei za zadanie uszczelnić naczynia krwionośne oraz polepszyć krążenie krwi, poprawiając tym samym dostęp mózgu do pokarmu, znajdują się w: kwiatach hibiskusa czy borówce czernicy. Epikatechiny biorą udział w odbudowie uszkodzonych części mózgu, pobudzają produkcję białka bdnf oraz wpływają na zmniejszenie się ryzyka wystąpienia komplikacji neurologicznych. Magnez odwraca skutki neurodegeneracji mózgu, która to z kolei może skończyć się chorobą Alzheimera oraz zanikami pamięci. Świetnym źródłem magnezu mogą być np.: pestki dyni, kasza gryczana lub woda magnezowa. Gdy zależy nam na prawidłowej pracy mózgu Warto pamiętać o ziołach takich jak np.: Gotu kola – wspomaga wiązania neuronowe, dzięki czemu wpływa na poprawę pamięci, zdolności do uczenia się oraz koncentracji. Ginko biloba – posiada właściwości ochronne w stosunku do komórek nerwowych (właściwości neuroprotekcyjne). Żeń szeń – dzięki zawartości ginsenozydów, wpływa na poprawę dotlenienia tkanek organizmu, co z kolei powoduje wzrost zdolności organizmu do podejmowania większego wysiłku, nie tylko fizycznego, ale również psychicznego. Kurkuma – wpływa na oczyszczenie mózgu z białek zwanych beta amyloidami, które zalegają w mózgu, a są powodem wielu chorób takich jak np. choroba Alzheimera.

Zebrał i opracował
Paweł Szpur
gazeta@30minut.pl

Źródła i cytaty:
https://www.medonet.pl/

https://www.medme.pl/

https://www.neurogra.pl/

https://www.doz.pl/

https://www.poradnikzdrowie.pl/