Skrzypce…czyli piękny instrument
Skrzypce to zdecydowanie najpopularniejszy, a zarazem najmniejszy przedstawiciel instrumentów smyczkowych. Ich niezwykłe walory doceniali nie tylko geniusze muzyczni, tacy jak Vivaldi czy Bach, ale również reprezentanci muzyki nowoczesnej (wśród nich m.in. Kanye West czy zespół Clean Bandit). W roku 2023 Światowy Dzień Skrzypiec przypadł 13 grudnia w środę.
Starożytne korzenie
Jak podaje portal sklepmuzycznydemo.pl: – „Swoją dzisiejszą formę skrzypce otrzymały mniej więcej 400 lat temu, lecz ich historia rozpoczęła się jeszcze w czasach starożytnych. Zgodnie z mitologią grecką wynalazcą skrzypiec był sam Orfeusz, a do perfekcji doprowadziła je Safona, tworząc dla nich smyczek naciągnięty końskim włosiem. Co ciekawe, wielu badaczy twierdzi jednak, że początku ich współczesnej formy należy szukać przede wszystkim na terenach Polski”. Na łamach portalu możemy również przeczytać iż, zgodnie z ich hipotezą „skrzypce wyewoluowały ze staropolskiego instrumentu o wdzięcznej nazwie gęśle, czyli prymitywnego, ludowego instrumentu smyczkowego. Z czasem jednak, zmienna w zależności od epoki i regionu charakterystyka gęśli, zaczęła ulegać pewnej standaryzacji. W ten sposób w okresie renesansu opracowano polnische geige, czyli polskie skrzypce, będące podstawą do opracowania barokowej, znanej do dnia dzisiejszego konstrukcji skrzypiec”.
Ciekawostki
Jak informuje portal ciekawostki.online: „skrzypce są instrumentem strunowym z grupy instrumentów smyczkowych. Instrumenty strunowe – chordofony – to instrumenty, w których wibratorem (źródłem dźwięku) jest drgająca struna rozciągnięta pomiędzy dwoma punktami. Nazywane są również instrumentami strunowymi. Ze względu na sposób wydobywania dźwięku chordofony dzielą się na instrumenty smyczkowe (np. skrzypce), szarpane (np. gitara), uderzane, wśród których wyróżnia się instrumenty uderzane ręczne (np. cymbały), tangentowe (np. klawikord) i młoteczkowe (np. fortepian)”. Portal również wskazuje, iż: „największym elementem skrzypiec jest pudło rezonansowe. Składa się ono z dwóch lekko wypukłych płyt drewnianych. Do budowy instrumentu stosowane są dwa podstawowe gatunki drewna: pachnący żywicą świerk (Picea abies) oraz jawor (Acer pseudoplatanus). Zamiennie można stosować jodłę i klon lub brzozę. Jednak najbardziej optymalnym surowcem jest świerk, który rośnie powyżej 800 m n.p.m. Naturalnym siedliskiem tego gatunku są rejony górskie położone w Europie u podnóża Alp i Karpat. Drewno z tych rejonów jest najlepszym pod względem rezonansowym materiałem na świecie”.
Słynne skrzypce w Polsce
Jak podaje portal dzieje.pl: „Dzięki dwóm polskim przedsiębiorcom pierwszy raz po II wojnie światowej znalazł się w Polsce instrument wykonany przez Antonia Stradivariego – na skrzypcach tych gra Janusz Wawrowski. Nie jest to jednak pierwszy Stradivarius w historii polskiej wiolinistyki. Skrzypce, zakupione przez Romana Ziemiana i Stephana Morgensterna z firmy FutureNet, pochodzą z 1685 r., niedawno nazwano je „Polonia”. Wcześniej na Stradivariusach grali np. Karol Lipiński, Henryk Wieniawski, Bronisław Huberman. Wojciech Czemplik z Towarzystwa Muzycznego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu, który pracuje nad filmem o skrzypcach, powiedział PAP, że już „w 1715 r. król polski August II zamówił u Stradivariego instrumenty smyczkowe dla kapeli dworskiej. Do II wojny światowej Polska posiadała Stradivariusy”. Skąd wywodzą się te instrumenty i co sprawia, że są tak wyjątkowe? – „Włoski lutnik z Cremony Antonio Stradivari w latach 80. XVII w. rozpoczął dojrzały okres twórczości, uwalniając się spod wpływów swego mistrza Nicolo Amatiego. Zaczął wtedy eksperymentować z lakierami, osiągając pożądaną elastyczność, barwę oraz odpowiednią grubość nakładanych warstw. W rezultacie powstał lakier o wielkiej głębi i odcieniu pomarańczowo – czerwonym, który używany był w późniejszym tzw. +złotym okresie+ twórczości Stradivariego” – wyjaśnił PAP Jerzy Maślanka, lutnik, rzeczoznawca instrumentów smyczkowych, dbający o instrumenty London Symphony Orchestra i Academy of St. Martin in the Fields.
Red.
Żródła i cytaty
glosznadniemna.pl
nauka.tvp.pl
dzieje.pl
ciekawostki.online
polskieradio.pl
superprof.pl
sklepmuzycznydemo.pl
fot. pixabay
